Đọc Từ Tốt Đến Vĩ Đại
Ảnh: bwportal.com.vn
Đọc cuốn Từ Tốt Đến Vĩ Đại của Jim Collins, có đôi điều tản mạn về một số trích dẫn sau đây:
Nhà điều hành cấp độ 5 là người “xây dựng sự vĩ đại bền vững thông qua sự kết hợp đầy nghịch lý giữa bản tính khiêm nhường và quyết tâm trong công việc.”
Trong cuốn sách, tác giả nói rất hay về các nhà lãnh đạo cấp độ 5, những người thuyền trưởng lèo lái những con thuyền tốt lột xác thành những con thuyền vĩ đại. Nhưng đứng trước câu hỏi làm thế nào để có thể trở thành một nhà lãnh đạo cấp độ 5 thì Jim Collims thú thật rằng ông chưa đủ những thông tin nghiên cứu vững chắc để nói ra điều gì. Ông chỉ khuyên rằng hãy cố gắng kỷ luật bản thân, làm những gì mà những nhà lãnh đạo cấp độ 5 đã làm – những hành động đó sẽ giúp bạn đi theo hướng đi của họ. Nhưng cuộc đối thoại nội tâm sẽ phải như thế nào để một người tốt-bình thường có thể làm được những việc đầy bản lĩnh như một người vĩ đại-cấp độ 5? Đó mới là vấn đề cốt lõi mà tác giả – có thể từ nhãn quan của một nhà nghiên cứu kinh tế – chưa nghĩ tới.
Nếu như Jim Collins có chút kiến thức về tâm lý học luân xa (charka psychology), thì ông sẽ thấy rằng một người có cả bản tính khiêm nhường lẫn quyết tâm trong công việc là điều có thể hiểu được chứ không hẳn là một nghịch lý. Thật khó cho tâm trí phương Tây để hiểu điều đó, khi họ vẫn thường đặt quyết tâm trên nền tảng của cái tôi. Và đương nhiên, với một bản ngã lớn, người ta khó có thể khiêm tốn cho được.
Theo tâm lý học luân xa thì, nếu ai đó ý chí lớn lao, quyết tâm cao độ trước những thử thách của cuộc sống chứng tỏ luân xa 3 (manipura charka) của người đó hoạt động tốt. Luân xa 3 nằm ở vị trí đám rối dương (solar plexus), ở trên rốn tầm 3cm. Biểu tượng của luân xa 3 là lửa; màu đại diện cho luân xa này là màu vàng. Khi ngọn lửa của luân xa 3 cháy mạnh mẽ, người ta sẽ có sức mạnh kiên cường vượt qua mọi nghịch cảnh, khó khăn, trắc trở trong cuộc sống. Cần nói thêm là điều này cũng đúng với nhận định của Đông y. Bởi luân xa 3 tương ứng với vùng thận. Mà theo Đông y thì “thận chứa chí”. Người nào thận yếu thì ý chí cũng bạc nhược và ngược lại.
Còn người có đức tinh khiêm tốn, giản dị, chửng tỏ luân xa 4 (anahata charka) của người vận hành khá tốt. Luân xa 4 nằm ở vị trí đám rối tâm (cardiac plexus), ở giữa ngực ngang hàng với vị trí trái tim. Biểu tượng của luân xa 4 là không khí; màu đại diện cho luân xa này là màu xanh lá cây. Khi trái tim nở hoa, cái tôi biến mất, người ta sẽ có tình yêu thương rộng lớn, không bị gắn kết và bám chấp như tình cảm của con người thông thường. Và sản phẩm phụ của tình yêu thương ấy chính là đức tính khiêm nhường của các nhà lãnh đạo cấp độ 5 mà Jim Collins đã đánh giá rất cao trong cuốn sách.
Đọc đến đây, chắc hẳn bạn đọc sẽ hỏi: Vậy thì làm thế nào để giúp cho luân xa 3 và 4 vận hành tốt? Câu trả lời các bạn có thể tìm thấy trong một số bộ môn yoga như thiền Tây Tạng, thiền Kundalini, Sahaja Yoga,… Những bộ môn này sẽ có những hướng dẫn cụ thể và chi tiết để giúp những luân xa bạn của bạn vận hành tốt hơn. Từ đó, với sự tự nhận thức của bạn cũng ngày càng tăng tiến, bạn sẽ nhận ra rằng những đức tính tốt đẹp của các nhà lãnh đạo cấp độ 5 vốn sẵn có trong mình. Và thông qua việc kiên trì tập luyện, bạn hoàn toàn có thể đạt tới cấp độ 5 hoặc thậm chí hơn thế.
Peter Drucker đã từng nhận xét rằng động lực của các cuộc sát nhập hay mua lại công ty thường không phải là do lập luận hợp lý mà do công việc giao thương này hấp dẫn hơn công việc hàng ngày. Thật sự các công ty đối trọng có lẽ là người hiểu rõ nhất một khẩu hiệu dán trên xe hơi rất được ưa chuộng trong những năm 1980: “Khi mọi việc trở nên tồi tệ, chúng ta đi mua sắm!”
Đọc đoạn này lại nhớ tới chuyện ông Bush cũng khuyên người dân Mỹ sau vụ 11/9 “đi mua sắm” để thể hiện “tinh thần Mỹ” trước chủ nghĩa khủng bố. Lúc ấy người Mỹ cũng cảm thấy rất tồi tệ. Nhưng rồi, liệu có mấy ai tự hỏi: tại sao khi mọi việc trở nên tồi tệ, thì mình lại đi mua sắm? “Tồi tệ” là một cảm giác buồn chán nảy sinh từ tâm lý thất vọng, hoặc bị sốc trước một sự mất mát đột ngột xảy đến mà người ta không thể lường trước. Khi đó người ta chợt nhận ra rằng, mình không thể làm chủ cuộc đời này nhiều như mình tưởng, nhận thức đó khiến người ta cảm thấy mình thật nhỏ bé và thiếu hụt quyền lực. Và phải chăng “đi mua sắm” chính là giải pháp để khoả lấp cảm giác đó?
Càng có tiền, người ta càng mua sắm nhiều, càng dễ rơi vào chứng nghiện mua sắm. Nguyên nhân của hành vi này là do đâu? Do quảng cáo chăng? Lý do đó cũng chiếm một phần đáng kể nhưng có lẽ không phải là tất cả. Đó mới chỉ là lý do đến từ ngoại giới. Còn từ nội giới, đâu là lý do? Thật ra, không phải ai cũng đủ sáng suốt như Lynne Twist để “nhận ra rằng cuộc chiến trước kia nhằm tích luỹ và nâng cấp mọi thứ của chính mình và cuộc đời mình cũng là một thứ nạn đói.” Đó là thứ nạn đói của những tâm hồn trống rỗng, khô cằn và ngây thơ tưởng rằng những thứ đẹp xinh ở siêu thị có thể giúp họ nguôi ngoai. Và cứ lấy điểm quy chiếu là bản thân mình, thì dù có nhiều vật chất đến đâu, người ta vẫn mãi là những tâm hồn đói khát. Chỉ khi nào người ta mở lòng ra, biết hướng đến tha nhân thì họ mới là những người giàu có thật sự. Như Wayne Dyer đã nói: “Khi tôi chạy theo tiền bạc, tôi không bao giờ cảm thấy có đủ. Khi tôi sống một cuộc đời có mục đích và chú tâm vào việc mở lòng hào phóng thì mọi thứ đến với cuộc đời tôi, lúc đó tôi trở nên phát đạt.” (When I chased after money, I never had enough. When I got my life on purpose and focused on giving of myself and everything that arrived into my life, then I was prosperous.)
“Những người đã đưa công ty lên vĩ đại có động lực là một sự thúc giục sáng tạo và sự sôi sục bên trong phải vươn lên vị trí xuất sắc theo đúng nghĩa của nó. Ngược lại, những người chỉ biết xây dựng và ở mãi vị trí tầm thường lại có động lực là sự sợ hãi bị rớt lại phía sau.”
Thực ra, nhận xét này cũng đúng đối với cả đường đời của mỗi người. Có một sự khác biết to lớn giữa động lực của một người bình thường và một người vĩ đại. Đối với một người bình thường, anh ta lấy nỗi sợ thua bạn kém bè làm động lực cho những nỗ lực phấn đấu trong sự nghiệp của mình; anh ta chạy trốn sự khác biệt, anh ta muốn thành công theo cách người khác thành công; anh ta muốn thành đạt theo cách người khác mong đợi mình thành đạt. Một người vĩ đại thì khác hẳn, nỗ lực phấn đấu của anh ta thường xuất phát từ nhu cầu theo đuổi những đam mê, chia sẻ phẩm chất của mình hoặc theo đuổi những gì anh ta cho là sứ mệnh của cuộc đời mình. Lúc đó, sự nỗ lực của anh ta không phải là để chạy trốn nỗi sợ hãi về sự yếu kém của bản thân mà là để thể hiện những điều tốt đẹp và sự giàu có trong mình.
Một người vĩ đại thật sự không hẳn phải là một người thành đạt và danh tiếng theo cách hiểu thông thường. Một người vĩ đại thực sự là người biết rõ được sứ mệnh mà số phận đã giao phó cho mình và cố gắng hết sức để hoàn thành sứ mệnh ấy. Đó cũng chính là hành trình để khai sinh vị thần trong mình. Bạn có thể tâm niệm một câu của Deepak Chopra làm lời động viên cho mình: “Trong mỗi người đều đang phôi thai một vị thần. Ước muốn duy nhất của vị đó là được sinh ra. (Every person is a God in embryo. Its only desire is to be born.)
